Henüz hesabınız yok mu? Kayıt Ol
Toger hakkında en son Haberler ve Güncellemeleri takip edebilirsiniz.
Aracınızın ekranında 18 kWh/100 km yazıyor. Kafanızdan hızlıca bir hesap yapıyor, şarj için yaklaşık ne ödeyeceğinizi düşünüyorsunuz. Fakat seans bittiğinde uygulamadaki tutar beklediğinizden farklı çıkıyor.
Peki hangi rakam doğru?
Aslında ikisi de doğru olabilir. Çünkü araç ekranı, şarj istasyonu ve ödeme kaydı aynı şeyi ölçmez. Biri sürüşte kullanılan enerjiyi, diğeri satın alınan elektriği, sonuncusu ise bu elektriğin size kaça mal olduğunu gösterir.
“Elektrikli araç 100 kilometrede kaç TL yakar?” sorusunun tek bir cevabı olmamasının nedeni budur. Yine de kendi aracınız için oldukça net bir cevap bulabilirsiniz. Bunun için değişen fiyat listelerini ezberlemenize gerek yok; doğru verileri doğru sırayla kullanmanız yeterli.
Temel formül basittir:
100 km enerji maliyeti = 100 km için satın alınan elektrik (kWh) × Elektriğin birim fiyatı (TL/kWh)
Diyelim ki 100 kilometrelik kullanım için şarj noktasından 20 kWh elektrik aldınız. Ödediğiniz fiyat 10 TL/kWh ise enerji gideriniz:
20 × 10 = 200 TL/100 km
Buradaki 10 TL/kWh, güncel bir ev veya şarj istasyonu tarifesi değildir. Yalnızca hesabı göstermek için seçilmiş örnek bir fiyattır. Gerçek sonuca ulaşmak için kendi şarj seanslarınızda satın aldığınız enerjiye ve ödediğiniz tutara bakmalısınız.
Elektrikli otomobiller tüketimi genellikle kWh/100 km cinsinden gösterir. Benzinli bir araçtaki “litre/100 km” değerinin elektrikli araçtaki karşılığı gibi düşünebilirsiniz.
Bir diğer ayrıntı ölçüm noktasıdır. Araç ekranında gördüğünüz tüketim ile şarj istasyonunun ölçtüğü enerji farklı olabilir. Şarj sırasında enerji kayıpları oluşabilir; araç da bataryanın sıcaklığını yönetmek gibi işlemler için enerji kullanabilir.
Bu yüzden aynı otomobille benzer mesafeleri yapan iki sürücü farklı tutarlar ödeyebilir. Hatta aynı sürücü, evde şarj ettiği bir hafta ile yolculuk boyunca halka açık istasyonları kullandığı başka bir haftada farklı kilometre maliyetleri görebilir.
Bir istasyonun üzerinde 180 kW veya 240 kW yazdığında gördüğünüz sayı güçtür. Seans sonunda satın aldığınız enerji miktarı ise kWh ile gösterilir.
Bu üç birimi ayırmak, şarjla ilgili pek çok karışıklığı çözer:
Dolayısıyla 240 kW’lık bir istasyona bağlanmak, bir saatte mutlaka 240 kWh satın alacağınız anlamına gelmez. Aracın kabul ettiği güç ve şarj koşulları seans boyunca değişebilir. Gerçekte ne kadar enerji aldığınızı, işlem sonunda kaydedilen kWh değeri gösterir.
Bir örnek düşünelim: Aracınız 100 kilometrede bataryasından 18 kWh enerji kullanmış olsun. Bu enerjiyi yerine koymak için şarj noktasından alınması gereken miktar tam olarak 18 kWh olmayabilir.
Burada önemli bir hesap kuralı var: Şarj uygulamasında veya faturada satın alınan kWh değeri yazıyorsa maliyet hesabında doğrudan o değeri kullanın. Bu enerjiye yeniden “şarj kaybı” eklemeyin.
Yalnızca araç ekranındaki sürüş tüketimini biliyor ve şarj noktasından ne kadar elektrik alacağınızı tahmin etmeye çalışıyorsanız olası farkı ayrıca değerlendirebilirsiniz.
Örneğin araç ekranında 18 kWh/100 km gördüğünüzü varsayalım. Sadece matematiksel bir örnek oluşturmak için şarj verimini %90 kabul edersek:
18 ÷ 0,90 = 20 kWh/100 km
Varsayımsal elektrik fiyatı 10 TL/kWh olduğunda:
20 × 10 = 200 TL/100 km
Bu hesap bir tahmindir. Aracınızın gerçek sonucunu, aynı döneme ait kilometre ve şarj kayıtlarıyla bulabilirsiniz.
Bataryanın kapasitesi, aracın her şarjda satın alacağı enerji miktarı değildir. Önce bataryanın hangi seviyeden hangi seviyeye doldurulduğunu bilmeniz gerekir.
Kullanılabilir batarya kapasitesi 60 kWh olan varsayımsal bir aracı ele alalım. Şarj seviyesi %20’den %80’e çıkıyorsa bataryanın kullanılabilir kapasitesinin %60’lık bölümü doldurulmuş olur:
60 kWh × 0,60 = 36 kWh
Bu, basitleştirilmiş hesapta bataryaya eklenen yaklaşık enerjidir. Şarj noktasında ölçülen ve faturaya yansıyan enerji farklı olabilir.
Batarya kapasitesi menzil hesabında da tek başına yeterli değildir. Aynı araç 20 kWh/100 km tüketiyorsa basitleştirilmiş teorik menzil hesabı şöyledir:
60 ÷ 20 × 100 = 300 km
Bu rakam gerçek yol koşullarında garanti edilen menzil değildir. Hesap, tüketimin değişmediğini varsayar. Hız, hava, yol ve iklimlendirme koşulları değiştiğinde sonuç da değişebilir.
Kısacası bataryanın büyüklüğü, 100 kilometrenin kaç TL’ye mal olacağını doğrudan söylemez. O sorunun yanıtı, tüketim ve satın alınan elektriğin fiyatındadır.
Bu soruya herkes için geçerli tek bir fiyatla cevap verilemez.
Evde şarj ettiğinizde elektrik konut aboneliğiniz üzerinden faturalandırılır. Halka açık istasyonda ise kullandığınız soketin ilan edilen fiyatı ve seans koşulları geçerlidir. Fiyatlar istasyona ve kullanılan hizmete göre değişebilir.
Evde şarj maliyetini hesaplarken sık yapılan bir hata, evin toplam elektrik faturasını otomobilin yaptığı kilometreye bölmektir. O faturada evdeki diğer cihazların tüketimi de bulunur. Mümkünse araca aktarılan enerjiyi ayrı ölçün veya güvenilir şarj kayıtlarıyla takip edin.
Halka açık bir istasyonda ise yalnızca TL/kWh fiyatına bakmakla yetinmeyin. Park, rezervasyon veya işgaliye gibi ek bedeller uygulanıp uygulanmadığını da seansa başlamadan kontrol edin.
Fiyatın etkisini görmek için 100 kilometrede şarj noktasından 20 kWh satın alan aynı aracı kullanalım:
Aracın satın aldığı enerji miktarı değişmedi. Farkı yaratan, elektriğin birim fiyatı oldu.
Bu üç fiyat güncel ev, AC veya DC tarifesi olarak verilmemiştir. Yalnızca birim fiyatın sonuca etkisini gösterir.
Gerçek hayatta çoğu sürücü tek bir fiyatla şarj etmez. Evde, iş yerinde ve halka açık istasyonlarda farklı koşullarla karşılaşabilir. Bu nedenle aylık ortalama maliyetinizi bulurken yalnızca en ucuz veya en pahalı seansınıza bakmayın.
Bir otomobilin açıklanan tüketim değeri karşılaştırma yaparken iyi bir başlangıçtır. Ancak günlük kullanımda her yolculuğun aynı sonucu vermesi beklenmez.
Otoyoldaki hızınız, yolun eğimi, rüzgâr, taşıdığınız yük, hava sıcaklığı ve iklimlendirme kullanımı tüketimi etkileyebilir. Kısa bir yolculukta kabini uygun sıcaklığa getirmek için harcanan enerji de kat edilen kilometreye oranla daha belirgin hâle gelebilir.
Soğuk koşullar da bazı araç ve yolculuklarda tüketimi etkileyebilir. Ancak bütün modeller için geçerli tek bir “kışın tüketim şu kadar artar” oranı vermek doğru değildir.
Kendi aracınızı daha iyi tanımak için şehir içi ve uzun yol tüketiminizi ayrı kaydetmeyi deneyin. Bir sonraki yolculuğu planlarken bu iki ortalama, tek bir genel ortalamadan daha açıklayıcı olabilir.
Bir marka adı, kilometre maliyetini söylemek için yeterli değildir. Aynı markanın farklı modelleri ve versiyonları farklı enerji tüketebilir. Aynı araç da bir sürücünün kullanımında başka, diğerinin kullanımında başka sonuç verebilir.
Belirli bir otomobilin maliyetini anlamak için dört bilgiyi birlikte değerlendirin:
Aracı henüz kullanmıyorsanız üreticinin tüketim verisiyle ilk tahmini yapabilirsiniz. Aracı kullanmaya başladıktan sonra hesabı kendi kayıtlarınıza göre güncelleyin.
İnternette gördüğünüz “Togg 100 km’de X TL”, “Tesla 100 km’de Y TL” gibi tabloları okurken hangi modelin, hangi tarihteki fiyatın ve hangi tüketim koşulunun kullanıldığını mutlaka inceleyin.
Elektrikli araç: Satın alınan kWh/100 km × TL/kWh
Benzinli araç: Litre/100 km × TL/litre
Yalnızca işlemi göstermek için şu varsayımsal değerleri kullanalım:
Elektrikli araç: 20 kWh/100 km × 10 TL/kWh = 200 TL/100 km
Benzinli araç: 7 litre/100 km × 50 TL/litre = 350 TL/100 km
Buradaki fiyatlar güncel piyasa fiyatı değildir. Kendi karşılaştırmanızda aynı tarihte geçerli olan fiyatları ve gerçek tüketim değerlerini kullanın.
Bu işlem araçların yalnızca enerji ve yakıt giderlerini karşılaştırır. Toplam sahiplik maliyeti için satın alma bedeli, finansman, sigorta, vergi, bakım, lastik, değer kaybı ve varsa ev şarj ekipmanı gibi kalemler de hesaba katılmalıdır.
En güvenilir sonuç, başka bir sürücünün ortalamasından değil, sizin kayıtlarınızdan gelir.
Bir ay boyunca şu bilgileri not edin:
Ardından toplam enerji giderinizi yaptığınız kilometreye bölüp 100 ile çarpın:
Gerçek enerji gideri (TL/100 km) = Toplam şarj gideri ÷ Toplam kilometre × 100
Örneğin bir ayda 1.000 kilometre yol yaptınız ve araca ait toplam şarj gideriniz 1.800 TL oldu:
1.800 ÷ 1.000 × 100 = 180 TL/100 km
Aynı ay 200 TL park veya işgaliye bedeli de ödediyseniz enerji gideriniz 180 TL/100 km olarak kalır. Ek bedeller dahil toplam harcamanız ise 200 TL/100 km’ye çıkar.
Bu iki rakamı ayrı tutmak önemlidir. Böylece sonraki ay maliyetiniz değiştiğinde bunun elektrik tüketiminden mi, tarifeden mi yoksa ek ücretlerden mi kaynaklandığını anlayabilirsiniz.
100 km için satın aldığınız enerji miktarına ve ödediğiniz TL/kWh fiyatına bağlıdır. Örneğin 20 kWh/100 km ve 10 TL/kWh varsayımında enerji gideri 200 TL/100 km olur. Bu tutar güncel tarife değil, örnek hesaptır.
100 km maliyetini 100’e bölün. Örneğin 200 TL/100 km, 2 TL/km anlamına gelir.
Her abonelik ve her istasyon için aynı yanıt verilemez. Kendi fatura koşullarınızı halka açık istasyonun güncel fiyatıyla karşılaştırın.
Fiyatlar ve seans koşulları farklı olabilir. Kullandığınız soketin TL/kWh fiyatına ve varsa ek ücretlere bakın.
Bunu güç etiketinden çıkaramazsınız. Aracın kabul ettiği güç seans boyunca değişebilir. Gerçek enerji miktarı seans kaydındaki kWh değeridir.
Araç ekranı sürüş tüketimini, şarj kaydı ise şarj noktasında ölçülen enerjiyi gösterebilir. Karşılaştırırken aynı dönemi esas alın; şarj sürecindeki farkları ve ek ücretleri ayrıca inceleyin.
Soğuk koşullar bazı araç ve yolculuklarda tüketimi etkileyebilir. Etkinin büyüklüğü modele ve kullanım koşullarına göre değişir; bütün otomobiller için tek bir artış oranı yoktur.
Elektrikli aracınızın 100 kilometrede kaç TL harcadığını öğrenmek için bir marka tablosuna veya geçen yılın tarifesine bağlı kalmanız gerekmez. Satın aldığınız kWh miktarını ve bu enerji için ödediğiniz tutarı takip edin.
İlk tahmini tüketim ve birim fiyatla yapabilirsiniz. Birkaç haftalık kayıt biriktirdiğinizde ise toplam şarj giderinizi toplam kilometrenize bölün. Böylece değişen fiyatlara rağmen kendi sürüş alışkanlıklarınızı yansıtan, tekrar hesaplanabilir bir TL/100 km değeriniz olur.